Historia dobermana rozpoczyna się w drugiej połowie XIX wieku w Niemczech, a konkretnie w Turyngii, w miasteczku Apolda. Twórcą rasy był Fryderyk Ludwik Dobermann (1834-1894), który wykonywał zawód poborcy podatkowego, właściciela zakładu przerobu odpadów rzeźnianych, a także hycla, uprawnionego do wyłapywania bezpańskich psów. W obliczu niebezpieczeństw związanych z jego profesjami, Dobermann potrzebował niezawodnego i groźnego psa obronnego, który zapewniłby mu bezpieczeństwo. Ponieważ w tamtych czasach nie istniała rasa idealnie spełniająca te kryteria, postanowił ją stworzyć. Wykorzystał do tego celu najostrzejsze i najbardziej zuchwałe psy, które trafiały w jego ręce. W latach 70. XIX wieku Dobermann rozpoczął intensywną pracę hodowlaną, krzyżując ze sobą różne rasy. Uważa się, że w puli genetycznej dobermana znalazły się ówczesne psy rzeźnickie (przodkowie rottweilerów), miejscowe psy owczarskie z Turyngii (czarne z kasztanowym podpalaniem), a także pinczery krótkowłose. Inne teorie i źródła sugerują udział takich ras jak wyżeł niemiecki krótkowłosy, owczarek francuski beauceron, manchester terrier, a nawet greyhound (ten ostatni dla uszlachetnienia sylwetki i elegancji ruchu, już w późniejszym etapie rozwoju rasy). Dzięki staraniom Dobermanna powstała rasa psów czujnych, o wybitnych zdolnościach stróża i obrońcy. Szybko zyskały one uznanie, szczególnie w służbach policyjnych i wojskowych, otrzymując przydomek "psów żandarmów". Uznanie dobermana za odrębną rasę nastąpiło na przełomie XIX i XX wieku, a w 1908 roku został oficjalnie uznany przez American Kennel Club. Mimo że pierwotnie był psem o większej agresywności i ciętości, z czasem hodowcy skupili się na złagodzeniu tych cech, tworząc zwierzęta o spokojniejszym usposobieniu, ale nadal zachowujące swoje wrodzone zdolności obronne.

Usposobienie dobermana jest z natury przyjazne i łagodne, a jednocześnie wykazuje on silny instynkt obronny i czujność. To pies niezwykle oddany swojej rodzinie, zdolny do głębokiego przywiązania i opiekuńczości, zwłaszcza wobec dzieci, z którymi mieszka pod jednym dachem (choć kontakt powinien być zawsze nadzorowany). Dobermany są inteligentne, bystre i pełne energii, co sprawia, że chętnie angażują się w różnorodne aktywności z człowiekiem. Posiadają średni stopień pobudliwości i umiarkowaną ostrość, co w połączeniu z ich odwagą i pewnością siebie, czyni je doskonałymi stróżami, którzy nigdy nie szczekają bez wyraźnego powodu. Są nieufne wobec obcych, co jest pożądaną cechą u psa obronnego, ale dzięki wczesnej i konsekwentnej socjalizacji mogą nauczyć się akceptować osoby spoza kręgu najbliższej rodziny. Ich silny charakter i niezależność wymagają od opiekuna stanowczości, konsekwencji i zrównoważonego podejścia. Źle prowadzone, mogą stać się problematyczne, dlatego nie jest to rasa dla osób bez doświadczenia w wychowaniu psów.

Doberman, choć ogólnie uważany za psa wytrzymałego, niestety jest predysponowany do kilku poważnych schorzeń, z których część ma podłoże genetyczne. Rasa ta jest stosunkowo odporna na wysokie temperatury, ale wrażliwa na zimno ze względu na brak podszerstka, co oznacza, że nie powinien być trzymany w kojcu ani na zewnątrz w chłodne dni. Do najczęściej występujących problemów zdrowotnych należą: kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM), czyli powiększenie serca, które jest jedną z głównych przyczyn śmierci w rasie; choroba von Willebranda (vWD), dziedziczne zaburzenie krzepnięcia krwi; dysplazja stawów biodrowych i łokciowych; skręt żołądka, stan zagrażający życiu; niedoczynność tarczycy; postępujący zanik siatkówki (PRA); albinizm (często związany z nadwrażliwością na światło); zespół Wobblera (zwyrodnienia kręgów szyjnych); nużyca i młodzieńcze zapalenie skóry; wady ukształtowania powiek (entropium, ektropium); alergie skórne; oraz problemy z prostatą u samców. Odpowiedzialni hodowcy badają swoje psy pod kątem tych schorzeń, a przyszli właściciele powinni dokładnie sprawdzić wyniki badań rodziców szczenięcia. Regularne kontrole weterynaryjne, w tym badania serca, oczu i stawów, są kluczowe dla utrzymania dobermana w dobrej kondycji.

Żywienie dobermana zazwyczaj nie sprawia większych trudności, jednak ze względu na jego dynamiczny charakter i predyspozycje zdrowotne, wymaga przemyślanego podejścia. Niezbędne jest zapewnienie wysokiej jakości, zbilansowanej karmy, bogatej w białko i składniki odżywcze, dostosowanej do wieku, poziomu aktywności oraz indywidualnych potrzeb psa. Dobermany mogą być karmione zarówno suchą, jak i mokrą karmą komercyjną. Coraz częściej opiekunowie decydują się także na dietę BARF lub posiłki gotowane, pamiętając jednak o konieczności odpowiedniej suplementacji, gdyż rasa ta jest wrażliwa na wszelkie niedobory, zwłaszcza w okresie wzrostu i intensywnego wysiłku. Ważne jest monitorowanie wagi psa, ponieważ nadwaga może obciążać stawy i prowadzić do innych problemów zdrowotnych. Smakołyki mogą być używane jako pomoc w szkoleniu, ale w umiarkowanych ilościach. Zawsze należy zapewnić psu stały dostęp do świeżej i czystej wody. Ze względu na ryzyko skrętu żołądka, posiłki powinny być podawane w mniejszych porcjach, co najmniej dwa razy dziennie, a pies powinien mieć zapewniony spokój przed i po jedzeniu.

Pielęgnacja dobermana jest stosunkowo prosta i niewymagająca, co czyni go rasą "easy to wash and wear". Jego krótka, gęsta, twarda i gładko przylegająca sierść nie posiada podszerstka, dzięki czemu nie zbiera zbyt dużo brudu podczas spacerów. Wystarczy regularne, cotygodniowe szczotkowanie za pomocą gumowej rękawicy z wypustkami lub krótkiej szczotki z naturalnego włosia, aby usunąć luźne włosy i utrzymać sierść w lśniącym i zdrowym stanie. Mimo braku podszerstka, dobermany linieją, a ich krótkie, sztywne włoski mogą wbijać się w dywany i tapicerki. Kąpiele nie muszą być częste, zazwyczaj wystarczy kilka razy w roku lub w miarę potrzeby. Po intensywnym spacerze często wystarczy przetrzeć psa wilgotnym ręcznikiem. Regularne przycinanie pazurów jest kluczowe, co najmniej raz w miesiącu, aby zapobiec ich przerostowi i deformacjom łap. Należy również dbać o higienę uszu, delikatnie je czyszcząc co kilka dni, oraz o zęby, szczotkując je regularnie w celu zapobiegania osadzaniu się kamienia i chorobom dziąseł.

Doberman to prawdziwy atleta, pełen energii i z zacięciem sportowca. Potrzebuje bardzo dużej dawki ruchu i aktywności fizycznej każdego dnia, aby zachować dobre zdrowie fizyczne i psychiczne. Zdecydowanie nie jest psem kanapowym, choć chętnie odpocznie przy swoim opiekunie po wyczerpujących zajęciach. Długie, codzienne spacery, bieganie, piesze wycieczki czy nawet jogging z właścicielem to dla niego podstawa. Niezbędne jest zapewnienie mu możliwości swobodnego biegania na ogrodzonym, bezpiecznym terenie. Dobermany uwielbiają aportować, rzucać patykami i piłkami, a także angażować się w różnorodne psie sporty, takie jak agility, obedience, tracking czy mondioring. Aktywność fizyczna pozwala im rozładować nadmiar energii, utrzymać muskulaturę i zapobiega nudzie, która mogłaby prowadzić do destrukcyjnych zachowań. Minimalna codzienna aktywność to co najmniej 1-2 godziny intensywnego wysiłku, podzielonego na kilka sesji.

Doberman jest psem niezwykle inteligentnym, bystrym i bardzo szybko się uczy, co sprawia, że jest podatny na szkolenie. Jednakże jego silny i niezależny charakter oznacza, że nie jest psem, który ślepo podporząządkuje się woli człowieka. Szkolenie dobermana powinno rozpocząć się już w okresie szczenięcym, skupiając się na wczesnej i intensywnej socjalizacji z ludźmi, innymi psami i różnymi bodźcami zewnętrznymi. Klasy dla szczeniąt i podstawowe szkolenie posłuszeństwa są wręcz obowiązkowe. Opiekun dobermana musi być osobą zrównoważoną, spokojną, ale jednocześnie konsekwentną, stanowczą i posiadającą silną psychikę. Relacje z psem powinny opierać się na wzajemnym szacunku, zaufaniu i współpracy, a nie na przymusie fizycznym czy metodach awersyjnych, które mogą prowadzić do agresji i zniszczenia więzi. Doberman uwielbia wyzwania umysłowe i chętnie uczestniczy w zaawansowanych szkoleniach, takich jak obedience, obrona sportowa czy tropienie. Bez odpowiedniego szkolenia i konsekwentnego prowadzenia, ten silny i dominujący pies może stać się trudny do opanowania, dlatego nie jest to rasa dla początkujących właścicieli.

Doberman, ze względu na swój imponujący wygląd, atletyczną budowę oraz reputację inteligentnego i nieustraszonego stróża, ma bogatą karierę filmową, często pełniąc role psów ochronnych, służbowych lub towarzyszących bohaterom akcji. Rasa ta bywa przedstawiana zarówno jako bezwzględni antagoniści, jak i lojalni bohaterowie. Jedną z najbardziej znanych i symboliczną rolą dobermanów była ich służba u boku żołnierzy amerykańskich Marines podczas II wojny światowej, co zostało upamiętnione m.in. w filmach dokumentalnych i fabularnych o tamtym okresie, gdzie doberman symbolizował odwagę i wierność. Pojawiły się również w wielu filmach kryminalnych i thrillerach jako psy policyjne czy stróże posesji, podkreślając ich naturalny instynkt obronny. Choć rzadziej występują w rolach komediowych, ich elegancja i powaga zawsze przyciągają uwagę na dużym ekranie.];