Historia Setera Szkockiego Gordona, psa o szlachetnym rodowodzie, sięga XVII wieku, kiedy to w Szkocji pojawiały się wzmianki o czarno-rudych psach wykorzystywanych do polowania na ptactwo. Jednak to Aleksander, Czwarty Książę Gordon (zmarły w 1827 roku), uznawany jest za ojca rasy w jej współczesnej formie. Na początku XIX wieku, w swoim zamku Gordon, Książę prowadził staranną hodowlę, dążąc do wyselekcjonowania idealnego psa myśliwskiego, zdolnego do pracy w trudnych warunkach szkockich wyżyn. Początkowo psy te były cenione głównie za ich zdolności użytkowe, a maść nie była ściśle określona - obok czarno-podpalanych zdarzały się psy trójkolorowe czy czarno-białe. Książę Gordon, preferujący czarno-podpalaną odmianę, przyczynił się do jej ujednolicenia. Uważa się, że w celu wzmocnienia pożądanych cech, do linii seterów dodawano krew innych ras, w tym bloodhoundów, co wpłynęło na ich wytrzymałość i zdolności węchowe. Jako odrębna rasa, Seter Szkocki Gordon zadebiutował na wystawie w 1861 roku, a jego wzorzec został ostatecznie przyjęty w 1891 roku, kiedy to również powstał Klub Gordona Settera w Ameryce. Do Polski pierwsze setery szkockie trafiły pod koniec XIX wieku, zyskując popularność w dwudziestoleciu międzywojennym, szczególnie na Kresach, gdzie ich walory myśliwskie były wysoko cenione. Po II wojnie światowej, mimo trudnych warunków, dzięki wysiłkom pasjonatów, rasa przetrwała w Polsce, choć zmieniła swój charakter z typowo użytkowego na psa wystawowego i towarzyszącego.

Seter Szkocki Gordon to pies o bogatym temperamencie, który łączy w sobie godność i inteligencję z pewnością siebie i przyjaznym usposobieniem. Jest niezwykle przywiązany do swojej rodziny, okazując jej ogromną czułość i lojalność. Wobec obcych może początkowo zachowywać dystans i wykazywać pewną rezerwę, ale rzadko bywa płochliwy czy agresywny - z czasem, jeśli nie wyczuje zagrożenia, potrafi nawiązać serdeczny kontakt. Ma silny instynkt łowiecki, co wymaga konsekwentnego szkolenia i wczesnej socjalizacji. Gordon jest psem żywiołowym i aktywnym, ale w domu, po zaspokojeniu potrzeb ruchowych i umysłowych, potrafi być spokojny i zrównoważony. Cechuje go wrażliwość; źle znosi brutalność i brak konsekwencji w wychowaniu, reagując na nie wycofaniem lub uporem, który często jest błędnie interpretowany jako oporność, a w rzeczywistości wynika z niezrozumienia polecenia. Dojrzewa powoli, zachowując szczenięcą radość życia przez długi czas.

Seter Szkocki Gordon, choć ogólnie uważany za rasę zdrową i odporną, może być predysponowany do kilku schorzeń, podobnie jak wiele dużych ras. Do najczęściej występujących problemów zdrowotnych należą dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, a także różne choroby oczu, takie jak entropium, zaćma oraz zespół kieszonki przyśrodkowego kąta. W rasie zdarzają się również dolegliwości dermatologiczne, w tym młodzieńcze głębokie zapalenie skóry (często o podłożu dziedzicznym) oraz dermatoza. Jednym z najpoważniejszych zagrożeń, które może pojawić się nagle i zagrażać życiu, jest skręt żołądka - właściciele powinni być świadomi objawów i sposobów postępowania w takiej sytuacji. Należy również zwrócić uwagę na niedoczynność tarczycy. Chociaż nowotwory są główną przyczyną śmierci u starszych psów wszystkich ras, u Gordonów nie ma jednego dominującego typu raka, a przypadki u młodych psów są rzadkie. Odpowiedzialni hodowcy zawsze badają swoje psy pod kątem tych chorób, przeprowadzając odpowiednie testy genetyczne i badania przesiewowe, aby minimalizować ryzyko dziedziczenia.

Żywienie Setera Szkockiego Gordona wymaga uwagi, szczególnie ze względu na jego skłonność do nadwagi oraz ryzyko skrętu żołądka. Nie zaleca się diet wysokobiałkowych (powyżej 26% białka) u młodych psów, gdyż mogą one prowadzić do zbyt szybkiego wzrostu i problemów zdrowotnych. Karma powinna zawierać co najmniej 4% błonnika, co sprzyja prawidłowej konsystencji stolca. Podstawą diety powinna być wysokiej jakości sucha lub mokra karma, dostosowana do wieku, poziomu aktywności i stanu zdrowia psa. Wskazane jest unikanie dodatku soli. Dzienna porcja karmy powinna być podzielona na 3-4 mniejsze posiłki, podawane o stałych porach dnia, co jest kluczowe w profilaktyce skrętu żołądka. Zaleca się, aby Gordon był szczupły i miał wyraźnie zaznaczoną talię. Dodatkowo, aby zapobiec skrętowi żołądka, nie należy karmić psa pół godziny przed i pół godziny po intensywnym wysiłku fizycznym. Do diety można dodawać niewielkie ilości zdrowych dodatków, takich jak gotowane mięso (kurczak, łosoś), owoce i gotowane świeże warzywa, o ile są bezpieczne dla psów.

Pielęgnacja Setera Szkockiego Gordona nie jest skomplikowana, ale wymaga regularności, aby utrzymać jego piękną sierść w dobrej kondycji. Półdługa, jedwabista sierść z obfitymi frędzlami, choć ma tendencję do "samooczyszczania się", wymaga cotygodniowego szczotkowania, aby zapobiec matowieniu i tworzeniu się kołtunów, zwłaszcza po spacerach w lesie czy zaroślach, gdzie łatwo zbiera gałązki i inne zanieczyszczenia. Regularne szczotkowanie pomaga również ograniczyć linienie, które jest umiarkowane. Co miesiąc zaleca się bardziej kompleksową pielęgnację, obejmującą przycinanie włosów na łapach (tworząc tzw. "kocią łapkę"), skracanie sierści wokół uszu i odbytu, a także kontrolę i przycinanie pazurów oraz sprawdzanie stanu zębów. Kąpiele powinny odbywać się w zależności od potrzeb, zazwyczaj raz w miesiącu, z użyciem odpowiednich szamponów i odżywek, aby zapobiec wysuszaniu skóry i powstawaniu łupieżu. Ważna jest również regularna kontrola uszu, aby zapobiec infekcjom, szczególnie że są one długie i przylegające.

Seter Szkocki Gordon to pies o bardzo wysokim poziomie energii, stworzony do pracy w terenie, co odzwierciedla jego ogromne zapotrzebowanie na ruch. Nie jest to typ psa kanapowego, a brak odpowiedniej aktywności fizycznej i umysłowej szybko prowadzi do nudy, frustracji i potencjalnych problemów behawioralnych. Gordon uwielbia biegać i potrzebuje codziennie intensywnego wysiłku, który może przyjąć formę długich spacerów, joggingu, jazdy na rowerze z psem, czy swobodnego biegania po otwartym polu. Chociaż może mieszkać w mieszkaniu, wymaga wtedy bezwzględnie codziennych, długich i angażujących aktywności poza domem. Posiadanie ogrodu pozwala na pewną samoregulację aktywności, ale Seter Gordon zawsze będzie najszczęśliwszy, gdy spędza czas aktywnie ze swoim ukochanym właścicielem. Lubi zabawy w aportowanie i wszelkie aktywności, które pozwalają mu wykorzystać jego naturalne instynkty. Należy pamiętać o zasadzie bezpieczeństwa: aby zapobiec skrętowi żołądka, nie należy ćwiczyć psa przez pół godziny przed i pół godziny po posiłku.

Seter Szkocki Gordon to pies niezwykle inteligentny i pojętny, co czyni go podatnym na szkolenie. Jego chęć do zadowolenia właściciela jest silną motywacją, jednak rasa ta wymaga konsekwentnego, ale delikatnego podejścia. Wrażliwość Gordonów sprawia, że źle reagują na brutalność, krzyk czy niespójność w poleceniach, zamykając się w sobie lub wykazując pozorny upór. Najlepsze efekty przynosi szkolenie oparte na pozytywnym wzmocnieniu, cierpliwości i zrozumieniu specyfiki rasy. Wczesna socjalizacja jest kluczowa - szczenięta powinny mieć kontakt z różnymi ludźmi, innymi psami i środowiskami, aby zniwelować wrodzoną nieufność wobec obcych i nauczyć się prawidłowej komunikacji. Ze względu na silny instynkt łowiecki, trening przywołania, szczególnie w warunkach rozproszeń, jest absolutnie obowiązkowy. Gordon najlepiej czuje się, mając "pracę do wykonania", co może być zarówno udział w sportach kynologicznych (jak tropienie, nosework, a nawet agility, choć jego ciężar może być tu pewnym ograniczeniem), jak i po prostu spędzanie aktywnego czasu z właścicielem. Rasa ta nie jest zalecana dla początkujących psiarzy, ponieważ wymaga doświadczonego opiekuna, który potrafi znaleźć idealną równowagę między wymaganiami a zrozumieniem jej potrzeb i wrażliwości.

Seter Szkocki Gordon, choć jest rasą o niewątpliwych walorach estetycznych i dostojeństwie, nie zapisał się w historii kina jako gwiazda filmowa, w przeciwieństwie do niektórych innych ras psów. Nie ma znaczących, kultowych ról filmowych czy postaci, które byłyby z nim jednoznacznie kojarzone. Jego obecność na ekranie jest raczej sporadyczna, często w tle, w scenach myśliwskich lub jako towarzysz postaci, który dyskretnie podkreśla ich charakter czy status, a nie odgrywa główną rolę. Jego szlachetny wygląd i elegancja sprawiają jednak, że doskonale prezentuje się w produkcjach kostiumowych czy filmach osadzonych w wiejskich, naturalnych sceneriach.];