Historia Norsk Lundehunda jest nierozerwalnie związana z surowymi wybrzeżami Norwegii, a zwłaszcza z odizolowaną wyspą Vaeroy. Przez wieki rasa ta była specjalnie hodowana do polowania na maskonury (norw. "lunde"), ptaki morskie gniazdujące w niedostępnych skalnych szczelinach i norkach fiordów. Mieszkańcy wybrzeża polegali na mięsie maskonurów jako podstawowym źródle pożywienia, a ich puch wykorzystywali do wypełniania pościeli lub na eksport. Unikalne cechy anatomiczne Lundehunda - takie jak dodatkowe palce, ekstremalna elastyczność stawów i szyi oraz zdolność zamykania uszu - były kluczowe do wspinania się po pionowych ścianach skalnych i penetrowania wąskich, krętych tuneli, aby żywcem wydobywać ptaki. Wraz z pojawieniem się nowoczesnych metod polowania (np. siatek) oraz depopulacją północnych wybrzeży, znaczenie i liczebność rasy drastycznie spadły. Lundehundy przetrwały głównie w Maastad na wyspie Vaeroy, gdzie kontynuowano tradycyjne polowania. W okresie międzywojennym kilka psów zostało wysłanych do rodziny Christie na południu Norwegii, co pozwoliło na rozszerzenie bazy hodowlanej. Niestety, w tym okresie i zaraz po II wojnie światowej, niemal cała populacja rasy została zdziesiątkowana przez epidemię nosówki. Dzięki wspólnym wysiłkom rodziny Christie, mieszkańców Północy oraz grupy nowych hodowców, rasa została uratowana od całkowitego wymarcia. Współcześnie maskonury są gatunkiem chronionym, a Norsk Lundehund, choć nie pełni już swojej pierwotnej roli, jest ceniony jako unikalna część norweskiego dziedzictwa kulturowego i wspaniały pies towarzyszący.

Norsk Lundehund to pies o żywym, czujnym i energicznym temperamencie, który doskonale łączy w sobie cechy psa myśliwskiego z wrażliwością i oddaniem typowym dla psa towarzyszącego. Jest niezwykle inteligentny, sprytny i bystry, z naturalnymi zdolnościami do rozwiązywania problemów, co sprawia, że potrafi być kreatywny, a czasem nawet niezależny w swoich działaniach. W stosunku do swojej rodziny jest wyjątkowo czuły, lojalny i bardzo przywiązany, uwielbiając wspólną zabawę i pieszczoty. Dobrze dogaduje się z dziećmi, o ile są one nauczone odpowiedniego obchodzenia się ze zwierzętami. Choć zrównoważony, potrafi być bardzo aktywny i potrzebuje dużo ruchu. Wobec obcych bywa początkowo nieufny, ale rzadko jest agresywny. Jest rasą wrażliwą, która źle znosi samotność i wymaga stałej obecności oraz bliskiej interakcji z człowiekiem, aby prawidłowo się rozwijać.

Norsk Lundehund jest generalnie uznawany za rasę o dobrym zdrowiu, jednak posiada pewne specyficzne predyspozycje zdrowotne. Najbardziej znanym problemem jest tzw. "syndrom Lundehunda", czyli zaburzenie jelitowe objawiające się problemami z przyswajaniem białka (protein-losing enteropathy) oraz z limfangiektazją jelitową. Choroba ta może prowadzić do przewlekłych biegunek, utraty wagi i obrzęków. Ponadto, rasa może być podatna na dziedziczne choroby oczu, takie jak postępujący zanik siatkówki oraz luksację rzepki. Odpowiedzialni hodowcy zawsze testują swoje psy pod kątem tych schorzeń, a przyszli właściciele powinni zwracać uwagę na wyniki badań rodziców szczeniąt. Regularne wizyty kontrolne u weterynarza oraz odpowiednia dieta są kluczowe dla zapewnienia Norsk Lundehundowi długiego i zdrowego życia.

Żywienie Norsk Lundehunda powinno opierać się na wysokiej jakości karmie dla psów, dostosowanej do jego wieku, poziomu aktywności oraz ewentualnych potrzeb zdrowotnych. Ze względu na wspomnianą wrażliwość jelitową i skłonność do "syndromu Lundehunda", niektórzy przedstawiciele rasy mogą wymagać specjalistycznej diety, ubogiej w tłuszcz lub zawierającej łatwostrawne białko, zawsze po konsultacji z weterynarzem. Pies jest raczej łakomy, więc należy ściśle kontrolować jego porcje i unikać przekarmiania, aby zapobiec nadwadze, na którą rasa ma pewną skłonność. Smakołyki mogą być używane jako pomoc w szkoleniu, ale w umiarkowanych ilościach. Ważne jest, aby zawsze zapewnić psu stały dostęp do świeżej i czystej wody.

Pielęgnacja Norsk Lundehunda jest stosunkowo prosta i niewymagająca. Posiada on dwuwarstwową sierść składającą się z twardego włosa okrywowego i gęstego, miękkiego podszerstka. Sierść jest krótka na głowie i przedniej części kończyn, staje się nieco bardziej obfita w okolicach szyi, na udach oraz na ogonie, ale nie tworzy długich piór. Wystarczy cotygodniowe szczotkowanie, aby usunąć martwe włosy, brud i utrzymać sierść w dobrej kondycji. Norsk Lundehund linieje w umiarkowanym stopniu. Oprócz pielęgnacji sierści, ważne jest regularne kontrolowanie i czyszczenie uszu, szczególnie ze względu na ich unikalną budowę i zdolność do zamykania. Należy również często przycinać pazury, ponieważ zbyt długie mogą powodować dyskomfort i problemy z poruszaniem się.

Norsk Lundehund to pies o średnim do wysokiego poziomie energii, który do zachowania równowagi fizycznej i psychicznej potrzebuje codziennej dawki aktywności. Jest żywy, energiczny i wytrzymały, uwielbia biegać i eksplorować. Nie jest typowym "psem kanapowym" i najlepiej czuje się, mając możliwość angażowania się w różnorodne aktywności fizyczne. Właściciele powinni zapewnić mu co najmniej jeden energiczny, 30-minutowy spacer dziennie, a także sesje zabawy, takie jak aportowanie, rzucanie patyczków czy wspólne bieganie. Chętnie uczestniczy w psich sportach, które łączą ruch z wyzwaniem umysłowym. Zaspokojenie jego potrzeby ruchu jest kluczowe dla uniknięcia frustracji i potencjalnych zachowań destrukcyjnych.

Norsk Lundehund jest psem niezwykle inteligentnym, bystrym i chętnym do współpracy, co czyni go podatnym na szkolenie. Jednak ze względu na swoją dużą wrażliwość, absolutnie kluczowe jest stosowanie wyłącznie pozytywnych metod szkoleniowych, opartych na zaufaniu, szacunku i cierpliwości. Brutalność lub ostre traktowanie mogą trwale nadszarpnąć jego zaufanie i prowadzić do nieufności lub lękliwości. Wczesna socjalizacja z różnymi ludźmi, zwierzętami i środowiskami jest niezwykle ważna, aby szczeniak wyrósł na zrównoważonego i pewnego siebie psa. Lundehundy są świetnymi "rozwiązywaczami problemów", co oznacza, że lubią wyzwania umysłowe i chętnie uczą się nowych sztuczek. Należy pamiętać o ich silnym instynkcie eksploracji i skłonności do ucieczek, dlatego od młodego wieku należy intensywnie pracować nad przywołaniem i zawsze zapewnić bezpieczne, dobrze ogrodzone środowisko.

Norsk Lundehund to rasa niezwykle rzadka i niszowa, co sprawia, że nie odegrała znaczących ról w kinie ani telewizji. W przeciwieństwie do bardziej popularnych ras, nie ma udokumentowanych ważnych występów filmowych ani statusu gwiazdy ekranu.];