Historia charcika włoskiego jest równie długa i fascynująca jak on sam. Jego korzenie sięgają starożytnego Egiptu, gdzie już 3000 lat p.n.e. na dworach faraonów trzymano małe charty, których wizerunki odnaleziono w grobowcach i na starożytnych naczyniach. Około V wieku przed naszą erą rasa trafiła do Grecji, a następnie do Włoch, gdzie zyskała ogromną popularność. Prawdziwy rozkwit charcik włoski przeżywał w okresie renesansu, stając się symbolem statusu i elegancji wśród europejskiej arystokracji. Był obecny na dworach królewskich i często uwieczniany na dziełach wielkich mistrzów epoki, takich jak Giotto czy Carpaccio. W XVIII i XIX wieku rasa była ceniona przez monarchów, m.in. Fryderyka Wielkiego i Katarzynę Wielką. Na przełomie XIX i XX wieku, moda na miniaturyzację doprowadziła do prób ekstremalnego zmniejszania rasy, co negatywnie wpłynęło na jej zdrowie i niemal doprowadziło do wyginięcia. Dopiero w pierwszych dekadach XX wieku, a zwłaszcza po zniszczeniach obu wojen światowych, amerykańscy hodowcy podjęli wysiłki, by ocalić i odbudować rasę, pomagając jej przetrwać i ponownie rozkwitnąć w Europie. Dzięki tym działaniom współczesny charcik włoski zachował swoje szlachetne cechy i delikatność, będąc świadectwem długiej historii towarzystwa człowieka.

Charcik włoski to pies o niezwykle czułej i łagodnej naturze. Jest psem żywym, bystrym i skorym do zabawy, a jednocześnie bardzo wrażliwym i głęboko przywiązanym do swojej ludzkiej rodziny. Potrzebuje bliskiego kontaktu z człowiekiem i źle znosi samotność, co może prowadzić do lęku separacyjnego. Wobec obcych bywa początkowo zdystansowany lub nieco nieśmiały, ale w stosunku do domowników jest pieszczochem, uwielbiającym wspólne spędzanie czasu. Dobrze dogaduje się z innymi zwierzętami, w tym z kotami, jeśli jest odpowiednio zsocjalizowany. Mimo iż to chart, potrafi być spokojny w domu, o ile zapewni mu się odpowiednią dawkę ruchu.

Charcik włoski uchodzi za rasę generalnie zdrową i długowieczną, z przeciętną długością życia wynoszącą 12-15 lat, a nierzadko nawet dłużej. Jednakże, jak wiele ras, jest predysponowany do pewnych schorzeń. Do najczęściej występujących problemów zdrowotnych zalicza się zwichnięcie rzepki, choroby oczu (takie jak postępujący zanik siatkówki), autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, chorobę Legga-Calvé-Perthesa, padaczkę, a także problemy z sercem oraz zębami i dziąsłami, w tym choroby przyzębia. Ze względu na delikatną budowę kośćca i brak dużej masy mięśniowej, niektóre osobniki mogą być podatne na złamania kości, zwłaszcza w młodym wieku, co wymaga ostrożności w zapobieganiu niebezpiecznym sytuacjom. Krótka sierść i niewielka ilość tkanki tłuszczowej sprawiają, że charciki włoskie są wrażliwe na niskie temperatury i wilgoć, dlatego w chłodne dni wymagają dodatkowej ochrony w postaci ubranka.

Charciki włoskie, choć nie są zazwyczaj wybitnie żarłoczne, mogą wykazywać pewną wybredność, dlatego kluczowe jest znalezienie karmy, która im odpowiada i którą chętnie spożywają. Zaleca się stosowanie wysokiej jakości karm komercyjnych - zarówno suchych, jak i mokrych - dostosowanych do wieku, poziomu aktywności i ewentualnych specyficznych potrzeb psa. Alternatywnie, po konsultacji z weterynarzem, można zdecydować się na dietę domową (gotowaną lub BARF), zapewniając odpowiednie suplementy. Ze względu na ich szczupłą budowę i delikatność, ważne jest monitorowanie wagi, aby zapobiec zarówno niedowadze, jak i nadwadze. Kości biodrowe powinny być lekko widoczne, a żebra wyczuwalne pod cienką warstwą tkanki. Przysmaki mogą być używane jako pomoc w szkoleniu, ale z umiarem, aby nie dopuścić do otyłości. Zawsze należy zapewnić psu dostęp do świeżej, czystej wody.

Pielęgnacja charcika włoskiego jest stosunkowo prosta ze względu na jego krótką, jedwabistą sierść, która nie ma podszerstka i nie linieje obficie. Wystarczy regularne, cotygodniowe szczotkowanie delikatną szczotką lub gumową rękawicą, aby usunąć martwe włosy i pobudzić krążenie skóry. Kąpiele są rzadko potrzebne, chyba że pies mocno się ubrudzi. Najważniejszym elementem pielęgnacji jest higiena jamy ustnej; zęby powinny być szczotkowane codziennie, a regularne kontrole i profesjonalne czyszczenie u weterynarza są zalecane. Należy również regularnie sprawdzać stan uszu i oczu. Pazury, które u charcika włoskiego mają tendencję do szybkiego wzrostu ze względu na charakterystyczną "zajęczą łapę", wymagają regularnego skracania, najlepiej za pomocą szlifierki, unikając zbyt głębokiego przycinania. Krótka sierść nie zbiera dużo brudu, ale w zimie lub deszczowe dni pies potrzebuje ubranka.

Charcik włoski to rasa aktywna, która potrzebuje regularnej dawki ruchu, mimo że nie zawsze są to długie i forsowne treningi. Jako prawdziwy chart, uwielbia krótkie, szybkie sprinty, podczas których może w pełni wykorzystać swoją zwinność i prędkość. Dzień charcika powinien obejmować zarówno kontrolowane spacery na smyczy, jak i możliwość swobodnego wybiegania się na bezpiecznym, ogrodzonym terenie, gdzie nie będzie ryzyka pogoni za małym zwierzęciem. Instynkt pogoni jest u nich silny, dlatego spuszczanie ze smyczy w nieogrodzonych miejscach jest bardzo ryzykowne. Chętnie uczestniczą w zabawach aportowania (choć nie zawsze są mistrzami w przynoszeniu), a także sprawdzają się w sportach kynologicznych takich jak coursing (pogoń za sztucznym zającem) czy agility, pod warunkiem, że nie mają problemów ze zdrowiem, szczególnie z kośćcem. Są doskonałymi towarzyszami do joggingu czy spokojnych wypraw rowerowych. Warto pamiętać, że charciki włoskie źle znoszą wilgoć i niskie temperatury, dlatego w chłodne i deszczowe dni potrzebują odpowiedniego ubranka i mogą być mniej chętne do wychodzenia na zewnątrz.

Charciki włoskie są inteligentne i chętne do nauki, jednak ich wrażliwa natura wymaga łagodnego, konsekwentnego i opartego na pozytywnych wzmocnieniach szkolenia. Surowe metody lub kary są dla nich nieskuteczne i mogą prowadzić do wycofania lub strachu. Najlepsze efekty przynoszą krótkie, urozmaicone sesje treningowe, ponieważ psy te mogą mieć trudności z długim utrzymaniem koncentracji. Są bystre i szybko wyczuwają emocje opiekuna, co sprawia, że łatwo adaptują się do zasad, jeśli są one jasno określone i niezmienne. Kluczowa jest wczesna i wszechstronna socjalizacja, począwszy od wieku szczenięcego, z różnymi ludźmi, zwierzętami i sytuacjami. Pozwala to na rozwinięcie ich wesołej i towarzyskiej natury, zapobiegając nieśmiałości. Choć nie należy oczekiwać od nich ślepego posłuszeństwa, są stosunkowo łatwe w wychowaniu i mogą być dobrym wyborem nawet dla niedoświadczonych właścicieli, którzy są gotowi poświęcić im czas i cierpliwość.

Charcik włoski, ze względu na swoją smukłą sylwetkę i elegancki wygląd, bywał tłem dla scenografii historycznych lub w produkcjach, gdzie potrzebowano psa o arystokratycznym wizerunku. Nie jest jednak rasą, która zdobyła szeroką sławę jako "gwiazda filmowa" w popularnych produkcjach kinowych czy telewizyjnych. Jego delikatność i niezależna natura mogą sprawiać, że nie jest najłatwiejszy do trenowania na role wymagające skomplikowanych zachowań na planie. Bardziej prawdopodobne jest jego pojawienie się w filmach historycznych, dokumentach o arystokracji czy jako subtelny, estetyczny element w tle, podkreślający wyrafinowanie otoczenia. Nie odnotowano znaczących, ikonicznych ról filmowych charcika włoskiego.];