Historia rasy Schapendoes sięga przełomu XIX i XX wieku, kiedy to psy te były powszechne na terenach Holandii, zwłaszcza na nieuprawnych wrzosowiskach prowincji Drenthe i regionu Veluwe w Gelderland. Ich głównym zadaniem było zaganianie i pilnowanie stad owiec, za co ceniono je za inteligencję, wytrzymałość i niezwykły zapał do pracy. Należały do szerokiej grupy kudłatych psów pasterskich o obficie owłosionych głowach, do której zalicza się również bearded collie, puli, polski owczarek nizinny, briard, owczarek staroangielski czy bergamasco, a ich korzenie prawdopodobnie sięgają starożytnego teriera tybetańskiego. Podczas II wojny światowej rasa znalazła się na skraju wyginięcia. Dzięki pasji i zaangażowaniu kynologa P.M.C. Toepoela, który niestrudzenie odnajdywał ocalałe osobniki, podjęto wysiłki w celu jej odtworzenia. W 1947 roku powstał Holenderski Klub Schapendoesa, a w 1952 roku rasa została wstępnie uznana przez holenderski związek kynologiczny. Ostateczne uznanie rasy przez FCI nastąpiło w 1971 roku, co umożliwiło kontynuowanie hodowli opartej wyłącznie na udokumentowanych rodowodach.

Schapendoes to pies o harmonijnym i zrównoważonym temperamencie, który łączy w sobie inteligencję, bystrość i odwagę. Jest to rasa niezwykle wesoła, pełna energii i przyjacielska, co czyni ją doskonałym towarzyszem dla aktywnych rodzin. Schapendoes jest czujny i spostrzegawczy, zawsze gotów poinformować domowników o nietypowych zdarzeniach. Wobec ludzi, których zna, jest bardzo czuły i oddany, rozwijając silne więzi z członkami swojej rodziny. Charakteryzuje go duża ciekawość świata i gotowość na nowe wyzwania, a jego żywiołowa i sprytna natura sprawia, że uwielbia wszelkie zabawy. Chociaż wobec obcych może początkowo zachować pewną obojętność lub być nieco bardziej otwarty, zazwyczaj szybko zyskuje zaufanie. Jest to pies o silnym instynkcie pasterskim, co czasem objawia się samodzielnością i uporem, wymagającymi konsekwentnego podejścia w wychowaniu.

Schapendoes uchodzi za rasę generalnie zdrową i odporną, cieszącą się dobrą kondycją. Jednak, podobnie jak w przypadku wielu ras, istnieją pewne predyspozycje do schorzeń o podłożu genetycznym. Najczęściej wymieniane problemy zdrowotne to dysplazja stawu biodrowego (HD) oraz dysplazja stawu łokciowego (ED), dlatego ważne jest, aby odpowiedzialni hodowcy przeprowadzali badania swoich psów pod kątem tych dolegliwości. Kolejną chorobą, na którą Schapendoes może być podatny, jest postępujący zanik siatkówki (PRA). Od października 2008 roku dostępny jest test genetyczny umożliwiający identyfikację mutacji odpowiedzialnej za tę chorobę, co pozwala hodowcom eliminować nosicieli i zmniejszać ryzyko jej wystąpienia u potomstwa.

Schapendoes nie należy do ras szczególnie wymagających pod względem żywieniowym, co nie oznacza, że można zaniedbać jakość jego diety. Powinien być żywiony wysokiej jakości karmą, dopasowaną do jego wieku, poziomu aktywności i ewentualnych indywidualnych potrzeb. Właściciele mogą zdecydować się na gotowe karmy komercyjne (suche lub mokre) lub na przygotowywanie posiłków w domu (np. dieta BARF lub gotowane jedzenie), zawsze jednak pod nadzorem weterynarza, aby zapewnić psu wszystkie niezbędne składniki odżywcze. Schapendoes nie ma szczególnych skłonności do alergii pokarmowych, ale jak każdy pies, może być wrażliwy na niewłaściwe składniki. Ważne jest monitorowanie jego wagi, ponieważ rasa ta, choć aktywna, może mieć tendencję do nadwagi przy zbyt dużej ilości jedzenia lub smakołyków. Świeża, czysta woda powinna być zawsze dostępna.

Pielęgnacja sierści Schapendoesa jest kluczowa ze względu na jego długą, gęstą i lekko falistą okrywę włosową z obfitym podszerstkiem. Wymaga ona regularnego i dokładnego szczotkowania, co najmniej dwa do trzech razy w tygodniu, aby zapobiec powstawaniu kołtunów i usuwać martwy włos. W okresie szczenięcym, do około trzeciego roku życia, sierść jest bardziej puchata i podatna na plątanie, dlatego może wymagać nawet codziennego czesania. Schapendoesa nie strzyże się; jego wygląd powinien pozostać naturalny, "wiejskiego pastuszka". Rasa ta, ze względu na długą sierść, ma tendencję do wnoszenia do domu piasku i błota po spacerach, co wymaga częstszego sprzątania. Kąpiel zalecana jest co około trzy tygodnie lub w miarę potrzeby, z użyciem odpowiednich szamponów i odżywek. Niezbędna jest również regularna kontrola i czyszczenie uszu, przycinanie pazurów oraz dbanie o higienę jamy ustnej poprzez regularne szczotkowanie zębów.

Schapendoes to rasa o bardzo wysokim poziomie energii i ogromnym zapotrzebowaniu na ruch, co wynika z jego pasterskiego dziedzictwa. Jest psem niezwykle aktywnym, uwielbiającym biegać, skakać i aportować. Wymaga co najmniej godziny intensywnego wysiłku fizycznego każdego dnia, najlepiej podzielonego na kilka dłuższych spacerów, połączonych z bieganiem i zabawą. Doskonale sprawdza się w różnego rodzaju sportach kynologicznych, takich jak agility, frisbee, flyball, canicross czy tropienie, gdzie może w pełni wykorzystać swoją dynamikę, zwinność i szybkość. Schapendoes chętnie towarzyszy właścicielom podczas joggingu, wycieczek rowerowych czy długich wędrówek. Niezaspokojone potrzeby ruchowe mogą prowadzić do frustracji, nerwowości lub destrukcyjnych zachowań w domu, dlatego rasa ta jest idealna dla osób prowadzących aktywny tryb życia.

Szkolenie Schapendoesa jest zazwyczaj przyjemne i efektywne, ponieważ jest to pies inteligentny, bystry i z natury chętny do nauki. Szybko przyswaja nowe komendy i triki, a jego doskonała pamięć ułatwia zapamiętywanie. Jednakże, ze względu na swoją historię jako psa pasterskiego, który musiał samodzielnie podejmować decyzje, Schapendoes może przejawiać pewną niezależność i upartość. Kluczem do sukcesu jest konsekwencja, cierpliwość oraz stosowanie pozytywnych metod wzmacniania, opartych na nagrodach i pochwałach. Surowe traktowanie lub brak konsekwencji mogą przynieść odwrotny skutek. Wczesna socjalizacja, rozpoczynająca się już w wieku szczenięcym, jest niezwykle ważna - należy zapoznać psa z różnymi ludźmi, innymi psami, dźwiękami i miejscami, aby wyrosnął na zrównoważonego i pewnego siebie dorosłego. Schapendoes uwielbia wyzwania umysłowe i ceni sobie różnorodne zajęcia angażujące jego inteligencję.

Brak znaczących informacji o karierze filmowej tej rasy. Schapendoes nie jest psem często pojawiającym się na dużym ekranie.];