Historia szpica fińskiego jest głęboko zakorzeniona w zamierzchłych dziejach, sięgając aż 3000 lat wstecz. Uważa się, że przodkowie tej rasy przybyli na tereny dzisiejszej Finlandii wraz z migrującymi plemionami ugrofińskimi z terenów centralnej Rosji. Przez wieki psy te służyły jako wszechstronni łowcy, adaptując się do surowego klimatu i specyficznych warunków leśnych. W miarę upływu czasu, ich rola zaczęła się specjalizować, głównie w polowaniu na ptactwo leśne, ale także na drobne drapieżniki i łosie. Charakterystyczny styl pracy szpica fińskiego polegał na tropieniu zwierzyny, osaczaniu jej na drzewach, a następnie sygnalizowaniu jej obecności głośnym, charakterystycznym ,,jodłowaniem" - szybkim i rytmicznym szczekaniem, które potrafiło uśpić czujność ptaka, pozwalając myśliwemu na zbliżenie się. Machający ogon służył również jako wizualny sygnał dla myśliwego w gęstym lesie. W XIX wieku rasa znalazła się na skraju wyginięcia, głównie z powodu krzyżowania z innymi psami. Na szczęście, dzięki wysiłkom dwóch fińskich entuzjastów, Hugo Roosa i Hugo Sandberga, podjęto intensywne działania na rzecz odtworzenia i zachowania czystości rasy. Hugo Sandberg, leśnik, stworzył pierwszy szczegółowy opis rasy w 1889 roku, który stał się podstawą dla oficjalnego wzorca, zatwierdzonego w 1892 roku. W 1897 roku zmieniono nazwę rasy na Szpic Fiński. W 1979 roku, w uznaniu jego roli w fińskiej kulturze i historii, szpic fiński został oficjalnie ogłoszony narodowym psem Finlandii. W 2006 roku doszło do połączenia rasy z rosyjską łajką karelo-fińską, ze względu na ich podobieństwo w wyglądzie i użytkowości.

Szpic fiński to pies o żywiołowym, pełnym wigoru i odważnym temperamencie. Wyróżnia go duża pasja łowiecka, co czyni go niezłomnym w pracy. Jest inteligentny i bystry, ale jednocześnie może przejawiać pewną niezależność. W stosunku do swojej rodziny jest niezwykle lojalny, czuły i chętny do zabawy, potrafiąc być bardzo delikatnym w kontaktach z dziećmi. Wobec obcych zachowuje zazwyczaj rezerwę, co czyni go dobrym stróżem, ale nigdy nie jest agresywny bez powodu. Jego charakterystyczną cechą jest duża szczekliwość, co w ojczyźnie jest cenną umiejętnością myśliwską.

Szpic fiński jest generalnie uważany za rasę zdrową i odporną. Dzięki naturalnej selekcji oraz świadomym praktykom hodowlanym, psy te rzadko zapadają na poważne choroby. Niemniej jednak, jak w przypadku wielu ras, istnieje kilka schorzeń, na które szpice fińskie mogą być predysponowane. Należą do nich przede wszystkim dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, schorzenia oczu (takie jak postępujący zanik siatkówki) oraz zwichnięcie rzepki. Sporadycznie odnotowuje się również przypadki padaczki. Odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają szczegółowe badania przesiewowe u potencjalnych rodziców, aby minimalizować ryzyko dziedziczenia tych problemów. Właściciele szczeniąt powinni również dbać o umiarkowaną aktywność fizyczną w okresie wzrostu i unikać wczesnej kastracji/sterylizacji, dopóki pies nie osiągnie pełnej dojrzałości (około 3-5 lat), co może wpływać na rozwój kośćca i sierści.

Szpic fiński, jako rasa pierwotna, charakteryzuje się niezwykle efektywnym metabolizmem. Oznacza to, że są one bardzo oszczędne w wykorzystywaniu pokarmu i łatwo przybierają na wadze przy nadmiernym karmieniu. Kluczowe jest zapewnienie im wysokiej jakości suchej karmy, która pomoże utrzymać odpowiednią kondycję i wagę. Smakołyki powinny być podawane z umiarem, głównie jako element motywacji podczas szkolenia. Resztki ze stołu nie są zalecane, a jeśli już, to w bardzo niewielkich ilościach, z całkowitym pominięciem gotowanych kości i potraw o wysokiej zawartości tłuszczu, które mogą być szkodliwe. Ważne jest, aby właściciele edukowali się na temat produktów bezpiecznych i niebezpiecznych dla psów.

Pielęgnacja szpica fińskiego jest stosunkowo prosta, a rasa często określana jest mianem ,,wash and wear" (umyć i nosić). Wzorzec rasy jest bardzo precyzyjny: nie dopuszcza się przycinania sierści, z wyjątkiem łap. Wąsy również nie powinny być przycinane, a wszelkie zmiany w wyglądzie sierści, takie jak farbowanie czy strzyżenie, są surowo karane na wystawach. Sierść należy delikatnie spryskiwać wodą i szczotkować za pomocą szczotki z metalowymi zębami co dwa do trzech dni. Używanie gorącej suszarki może wysuszyć włos okrywowy. Dwa razy w roku, w okresie linienia, codzienne szczotkowanie lub kąpiel z późniejszym suszeniem chłodnym powietrzem i szczotkowaniem znacząco przyspieszy proces wymiany sierści. W tym czasie przydatny jest dobrej jakości grzebień i szczotka pudlówka do usuwania gęstego podszerstka. Linienie jest bardziej intensywne u suk niekastrowanych, natomiast sierść suk sterylizowanych może stać się bardziej miękka i gęsta, wymagając nieco więcej uwagi. Szpice fińskie są z natury czystymi psami i zadbane nie wydzielają silnego ,,psiego zapachu".

Szpic fiński został wyhodowany do całodziennego polowania w gęstych lasach, co świadczy o jego niezwykłej wytrzymałości i potrzebie dużej dawki ruchu. Są to psy o umiarkowanie wysokim zapotrzebowaniu na aktywność fizyczną. Codzienny, długi lub krótki spacer na smyczy jest dla nich zawsze nagrodą, jednak to nie wystarczy. Konieczne jest zapewnienie im możliwości wybiegania się w bezpiecznym, ogrodzonym miejscu, ponieważ silny instynkt łowiecki sprawia, że mają tendencję do podążania za intrygującym zapachem i ucieczek. Psy te uwielbiają biegać, bawić się i eksplorować otoczenie. Chętnie uczestniczą w aktywnościach z rodziną, choć nie zawsze są typowymi aporterami - ich myśliwska natura skłania ich do bardziej samodzielnej pracy. Aktywny właściciel to podstawa dla szczęśliwego szpica fińskiego.

Szpic fiński to rasa niezwykle inteligentna, co może być zarówno atutem, jak i wyzwaniem w procesie szkolenia. Ich niezależny charakter sprawia, że sesje treningowe powinny być krótkie, urozmaicone i przede wszystkim zabawne. Kluczem do sukcesu jest pozytywna motywacja, hojne nagradzanie i konsekwencja. Jedzenie często okazuje się uniwersalnym motywatorem. Szpice fińskie szybko dają znać, kiedy mają dość, dlatego ważne jest, aby zakończyć sesję, zanim pies straci zainteresowanie. Wczesna socjalizacja oraz uczestnictwo w zajęciach dla szczeniąt są wysoce zalecane. Pozwala to na rozwinięcie odpowiednich zachowań społecznych wobec ludzi i innych psów. Mimo swojej inteligencji, szpice fińskie mogą być nieco uparte, dlatego właściciel musi wykazać się cierpliwością i zrozumieniem.

Szpic fiński nie jest rasą, która zdobyła szeroką sławę w przemyśle filmowym. Brak jest udokumentowanych, znaczących ról filmowych, w których psy tej rasy byłyby gwiazdami lub często pojawiającymi się postaciami. Ich wyjątkowy urok i żywy charakter sprawiają, że doskonale sprawdzają się jako domowi towarzysze, ale ich kariera aktorska pozostaje raczej niezauważalna.];