Historia owczarka szetlandzkiego nierozerwalnie związana jest z surowymi Wyspami Szetlandzkimi, leżącymi na północ od wybrzeży Wielkiej Brytanii. W tym klimacie, charakteryzującym się krótkimi latami i długimi, wilgotnymi zimami, naturalnie rozwijały się mniejsze formy zwierząt gospodarskich, takie jak kuce szetlandzkie czy miniaturowe owce. Niewielkich rozmiarów pies pasterski, zwany "toonie dog" (pies zagrodowy) lub "peerie" (mały), był cenny ze względu na niskie koszty utrzymania i zdolność do zwinnego poruszania się po skalistym terenie. Uważa się, że przodkowie Sheltie dotarli na wyspy wraz z wikingami między VII a IX wiekiem, a ich krew płynie w żyłach wielu północnych ras. Początkowo pełniły one funkcje stróżujące i zagrodowe, nie tyle zaganiania stad, co pilnowania obejścia. Na przełomie XIX i XX wieku, wraz z rosnącą popularnością miniaturowych zwierząt z Szetlandów, brytyjscy hodowcy dostrzegli potencjał w tych małych psach. Aby stworzyć nową rasę, prawdopodobnie krzyżowano je z takimi rasami jak King Charles Spaniel, Papillon i miniaturowy Szpic Pomeranian. Ostateczny wygląd i charakterystyczne podobieństwo do collie uzyskano dzięki domieszce krwi długowłosego owczarka szkockiego collie. W 1908 roku na Szetlandach powstał Shetland Collie Club, jednak nazwa ta spotkała się z protestami hodowców większych collie, co doprowadziło do zmiany nazwy rasy na obecną - Owczarek Szetlandzki - w 1914 roku. Wówczas też ustalono, że Sheltie powinien być miniaturową wersją wystawowego owczarka szkockiego collie. W okresie międzywojennym wiele wybitnych hodowli, takich jak Riverhill, wniosło znaczący wkład w rozwój i ugruntowanie cech rasy.

Owczarek szetlandzki to pies o bystrym, żywym i czujnym temperamencie. Jest niezwykle inteligentny, zdecydowany i chętny do nauki, co czyni go doskonałym uczniem. Sheltie bardzo przywiązuje się do swojej rodziny, okazując jej bezgraniczną miłość i oddanie. Jest pieszczochem, który domaga się uwagi i czułości od opiekunów. Wobec obcych bywa nieufny, lecz ta nieufność nie powinna przeradzać się w lękliwość; dzięki właściwej socjalizacji staje się psem pewnym siebie, choć wciąż rezerwowanym wobec nieznajomych. Jego pogodny charakter i zamiłowanie do zabawy sprawiają, że jest świetnym kompanem, pod warunkiem, że jego potrzeby aktywności fizycznej i umysłowej zostaną zaspokojone.

Owczarek szetlandzki to generalnie rasa długowieczna i dość odporna, dobrze znosząca zmienne warunki pogodowe dzięki swojej dwuwarstwowej szacie. Jednak, podobnie jak wiele ras, Sheltie ma predyspozycje do pewnych genetycznie uwarunkowanych schorzeń. Najczęściej dotyczą one oczu, w tym anomalii oka collie (CEA), postępującego zaniku siatkówki (PRA), dystrofii rogówki (CD) oraz katarakty. Odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają badania przesiewowe, aby minimalizować ryzyko występowania tych chorób. Sporadycznie mogą również pojawić się dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, choroby nerek, aseptyczna martwica głowy kości udowej, przetrwały prawy łuk aorty, choroba nosa collie (uczulenie na słońce) oraz dermatomyositis, czyli "zespół skóry Sheltie" - genetyczna choroba powodująca zmiany skórne i wyłysienia. Istotną kwestią jest także wrażliwość na niektóre leki i środki przeciwpasożytnicze wynikająca ze zmodyfikowanego genu MDR1, co wymaga konsultacji z weterynarzem przed podaniem jakichkolwiek preparatów. Starsze osobniki mogą cierpieć na zmiany zwyrodnieniowe stawów i kręgosłupa.

Owczarek szetlandzki ma tendencję do przybierania na wadze, dlatego kluczowe jest kontrolowanie dziennej porcji karmy, zwłaszcza u psów o niższej aktywności. Podstawą diety powinna być wysokiej jakości karma dla psów, dostosowana do wieku (szczenię, dorosły, senior) i poziomu aktywności. Może to być gotowa karma komercyjna, najlepiej przeznaczona dla małych lub długowłosych ras, lub dieta przygotowywana w domu pod nadzorem weterynarza. Dzienną rację pokarmową zaleca się podzielić na dwie lub więcej mniejszych porcji. Należy zachować ostrożność przy podawaniu smakołyków, które są doskonałym narzędziem treningowym, ale w nadmiarze mogą prowadzić do otyłości. W okresie intensywnego wzrostu szczeniąt należy monitorować suplementację wapnia, ponieważ jego nadmiar może wpłynąć negatywnie na rozwój chrząstki usznej. Wskazane jest konsultowanie wszelkich suplementów z hodowcą lub weterynarzem. Dla poprawy kondycji sierści i skóry, można okresowo włączyć do diety preparaty z biotyną, algami morskimi lub nienasyconymi kwasami tłuszczowymi. Świeża, czysta woda powinna być zawsze dostępna.

Sierść owczarka szetlandzkiego jest jego wizytówką, ale wymaga regularnej pielęgnacji. Posiada obfity, podwójny włos: długi, prosty i twardy włos okrywowy oraz krótki, miękki i gęsty podszerstek. Rasa linieje zazwyczaj dwa razy w roku, wiosną i jesienią, kiedy to podszerstek wypada obficiej. Poza okresem linienia, wystarczy wyczesać psa raz na tydzień lub dwa, aby usunąć martwe włosy i zapobiec kołtunieniu, zwłaszcza za uszami, w pachwinach i na "portkach". Do czesania najlepiej używać szczotki drucianej (pudlówki) do rozplątywania, a następnie szczotki z włosia, aby nadać szacie puszystości. Przed czesaniem warto delikatnie spryskać sierść rozcieńczoną odżywką, by zapobiec łamaniu się włosa. Kąpiele Sheltie nie są konieczne zbyt często - zazwyczaj raz na kilka miesięcy lub w miarę potrzeby, ponieważ jego włos ma właściwości samoczyszczące. Do kąpieli należy używać delikatnych szamponów i odżywek dla psów długowłosych. Ważne jest, aby po kąpieli dokładnie wysuszyć sierść suszarką, jednocześnie ją rozczesując, aby uniknąć sfilcowania. Absolutnie nie zaleca się golenia sierści, gdyż chroni ona psa zarówno przed zimnem, jak i przed przegrzaniem oraz oparzeniami słonecznymi. Regularne przycinanie pazurów jest również częścią pielęgnacji.

Owczarek szetlandzki to pies aktywny i atletyczny, który pomimo swoich niewielkich rozmiarów ma umiarkowane, ale regularne zapotrzebowanie na ruch. Nie jest to typowy kanapowiec - niewybiegany i znudzony może stać się hałaśliwy lub destrukcyjny w domu. Sheltie doskonale adaptuje się do życia w mieście, pod warunkiem, że właściciel zapewni mu wystarczającą dawkę codziennych aktywności fizycznych i umysłowych. Uwielbia długie spacery, bieganie i aktywne zabawy na świeżym powietrzu. Chętnie aportuje i bawi się w rzucanie patyczków. Jest psem inteligentnym, który czerpie dużą radość z angażujących ćwiczeń, takich jak agility, obedience, flyball, taniec z psem, a nawet konkursy pasienia czy tracking. Codzienne interakcje, wspólne zabawy i zajęcia aktywizujące jego umysł są kluczowe dla jego zrównoważonego rozwoju i szczęścia. Podczas spacerów warto pamiętać o jego instynkcie zaganiającym i chęci pogoni za poruszającymi się obiektami, dlatego w ruchliwych miejscach powinien być prowadzony na smyczy.

Owczarek szetlandzki jest niezwykle inteligentnym i bystrym psem, a jego chęć do nauki i zadowolenia opiekuna sprawia, że jest bardzo podatny na szkolenie. Nawet początkujący właściciele odniosą z nim sukces, pod warunkiem konsekwencji i cierpliwości. Szkolenie powinno opierać się na pozytywnych metodach wzmocnień, gdyż Sheltie jest wrażliwy na podniesiony głos i metody siłowe, które mogą go zamknąć w sobie lub uczynić lękliwym. Wczesna socjalizacja szczenięcia jest kluczowa - powinno się je zapoznawać z różnymi ludźmi, innymi psami, miejscami i bodźcami, co pomoże mu rozwinąć pewność siebie i zapobiec nadmiernej nieufności wobec obcych. Psie przedszkole to doskonały pomysł na początek. Sheltie doskonale radzi sobie w psich sportach, takich jak agility czy obedience, gdzie jego inteligencja i zwinność mogą w pełni rozkwitnąć. Warto pamiętać, że Sheltie bywa dość wokalny, a nauka komendy "cisza" jest ważnym elementem szkolenia, aby kontrolować jego skłonność do szczekania. Instynkt pasterski może objawiać się chęcią pogoni za ruchomymi obiektami, dlatego nauka przywołania i chodzenia na smyczy jest niezbędna.

Owczarek szetlandzki nie jest rasą, która zdobyła szeroką rozpoznawalność dzięki znaczącym rolom filmowym, w przeciwieństwie do swojego większego kuzyna, collie. Mimo to, jego uroczy wygląd, inteligencja i zdolność do szybkiego uczenia się sprawiają, że bywa sporadycznie wykorzystywany w produkcjach telewizyjnych, reklamach czy kampaniach społecznych, gdzie ceni się jego subtelny wygląd i posłuszeństwo. Nie ma jednak żadnych ikonicznych ról, które uczyniłyby go gwiazdą kina.];